ESRA ÖZ İLE SAĞLIK GÜNDEMİ

2018 yılında sağlık alanında yenilikleri farklı alanlardaki seçilmiş listelerden derledim. Bu listelerde yer alan bazı seçenekleri o alandaki uzmanlardan görüş alarak zenginleştirmeye çalıştım. Dünyaca ünlü Cleveland Clinic her yıl olduğu gibi 2018 yılında da medikal alana damgasını vuran buluşları seçti.  Bu buluşların 2019 yılında tıbbi alanda büyük ses getirmesi hedefleniyor.   12 yıllık Prix Galien USA Ödülleri için 2018'in en iyi tıbbi teknolojisine aday gösterilenler açıklandı.   Ayrıca American Certification Agency tarafından açıklanan sağlık alanındaki gelişmelerden de ilgi çekici olanları hazırladığım listeye ekledim. İşte ilgi çekici olmasına göre ilk 7’ye giren buluşlar şöyle sıralanıyor. 1. 3D Yazıcı ile Hastaya Özgü Ürünler 3D yazıcı te knolojisini kullanarak, tıbbi cihazlar artık bir hastaya özel olarak üretilebilecek.   Hastaya özgü boyutlardan modellenen cihazlar, belirli tıbbi gereksinimleri karşılayan hastalarda vücut tar...

Robotlar gün geçtikçe hayatımızda yer ediniyorlar. Sağlık sektöründe de çok farklı alanlarda robotlara iş düşüyor ve avantajlarıyla birlikte 30 yılı aşkın bir süredir medyada yer alıyor. Geçmişten günümüze kısa bir tur yapmaya hazırsanız başlayalım. İlk robotlardan biri, 1985 yılında PUMA 560 cerrahi robot kolun nöroşirürjik biyopside kullanıldı. O zamandan bu yana, tıp robotları, cerrahi robotlar, teletıp hayatımızı değiştiriyor. Sağlık sektöründeki masrafların yüksek olması, zamandan ve bütçeden kısıtlama yapılması gerektiğini gösteriyor. Japonya ve Amerika’da hemşire ihtiyacı çok fazla ve diplomalı hemşire olmadığı için yeterli bakımı robot hemşireler karşılamaya başlayacak. Japon Sağlık, Çalışma ve Güvenlik Bakanlığı’nın Temmuz 2015 tarihli bir tahmini, nüfusun yaşlanmasının gelecek 10 yıl zarfında hızlanmasıyla Japonya’nın hemşirelik alanında büyük bir açıkla karşılaşacağını gösteriyor. 2025 yılı itibariyle ulus 2,53 milyon hemşireye ihtiyaç duyacak. Bu hedefi k...

Kaybettiğimiz insanların tüm kayıtlarının yüklendiği robotların hayatımızda ne kadar yer doldurabileceğine dair Black Mirror (Kara Ayna) dizisinin Be Right Back (Hemen Geliyorum) bölümünde çok farklı şekilde robotlar ele alınıyor. “Hemen döneceğim,” diyerek şehre giden Ash, bir trafik kazasında hayatını kaybeder. Sevgilisi Ash’ın ani ölümünü kabullenemez.  Martha ’nın arkadaşı henüz deneme safhasında olan temsili bir programdan bahseder. Ölen insanların her türlü anıyı, bilgiyi sanal bir ortama aktarıp, yapay bir insan oluştururlar. Yazışmaların yetmediği Martha, bu kez eşinin aynısı olan robot satın alır. Bir süre robot ile yaşayan Martha, gerçek hayattan koptuğunu fark eder. Yani insansı robotların hayatımızı nasıl etkilediğini konu alan dizi, gerçek insandan ayrılmasının ileride zor olacağını gösteriyor. İnsansı robotların tasarımı çok farklı amaçlar için tasarlanıyor. Suudi Arabistan tarafından vatandaşlık verilen insansı robot Sophia’nın, üretilme amacı, parktak...

Japonya merkezli Nagoya Üniversite Hastanesi'nde medikal işler için Toyota tarafından geliştirilen robotları kullanmaya hazırlanıyor. Kullanılmaya başlanacak olan dört robot gece vardiyasında çalışacak. Şubat ayında işe başlayacak olan robotlar, bir yıl boyunca ilaçların getirilip götürülmesi ve testlerin katlar arasında taşınması işinde kullanılacak. Hastane görevlileri ise tablet kullanarak robotları çağırabilecek ve medikal taşıma işlemleri için robotları görevlendirebilecek. Eğer denemelerde başarı elde edilirse hastane daha çok robot istihdam etmeyi tercih edebilir. Terleyen Robot Ürettiler Tokyo Üniversitesi JSK Laboratuvarı‘nda çalışanaraştırmacılar 1,7 metre uzunluğunda ve 56 kilogram ağırlığındaki insansı robot Kengero’ya bir soğutma sistemi eklemenin yollarını arıyordu. Araştırmacılar, Kengero’nun motorlarının etrafından su sızmasını sağlayarak suyun buharlaşmasına imkan sağladı. Yani, Kengero’yu ‘terlettiler’ .  Başını bir taraftan öteki...

Teknoloji geliştikçe yeni bir devrin başlangıcı oluyor. Endüstri 4.0 nesnelerin interneti ya da siber-fiziksel sistemlerolarak tanımlanıyor. Devrimleri şu şekilde sıralayabiliriz: •             ENDÜSTRİ 1.0 : Su ve Buhar Enerjili Mekanik Üretim Tesisleri •             ENDÜSTRİ 2.0 : İş Bölümüne Dayalı Elektrik Enerjili Kitlesel Üretim •             ENDÜSTRİ 3.0  : İmalatın Otomasyonunu İleriye Taşımayı Başaran Elektronik ve Bilgi Teknolojileri •             ENDÜSTRİ 4.0 : Siber Sistemlere Dayalı Üretim Medya da bu değişimden etkileniyor ve toplumda robot gazetecilerin haber yapması şaşkınlıkla karşılanıyor.  Robot gazetecilerin neler yaptığına bir bakalım. Google DeepMind şirketi, Google’ın yapay zekâ ile ilgili ...

Teknoloji hayatımızın bir parçası haline geldi. Bu süreçte de elimizden düşmeyen telefonlar başta olmak üzere, medya araçlarına karşı davranışlarımızın nasıl olduğunu hiç düşündünüz mü?  1996 yılında Byron Reeves ve Clifford Nass, Medya Denklemi teorisinde, bilgisayarlar, televizyon ve yeni iletişim teknolojileri ile olan etkileşimlerin gerçek sosyal ilişkilerle  aynı olduğunu gösterdiler. Yani bilgisayara, insan gibi davranıyoruz.  Medya Denklemi testini 22 kişiye uygulayan Reeves ve Nass, testte katılımcıları iki gruba ayırdılar. Amerikan Pop Kültürü ile ilgili sorular sorulduktan sonra, kullandıkları bilgisayar hakkında bir de anket doldurmaları istendi. Birinci grup anketi  bilgisayarda  yanıtlarken diğer grup kağıtta yanıtladı.   Test sonucunda birinci grup,  bilgisayarla arasında bir bağ kurarak ona karşı kibar davrandı ve soruların iyi olduğunu söyledi. İkinci grup ise,  testin kötü olduğunu söyledi. Reeves ve Nass, kulla...

Bilim kurgu filmlerinde gördüğümüz insansı robotlar gelecekte hayatımızda olacaklar mı? Sağlıkta robotlar neleri değiştirecek? Gelecekte teknolojinin nasıl olacağı ile ilgili birçok soru var aklımda. Bu soruların peşine düşüp, gelecek ile ilgili farklı görüşmeler yaptım.  Robotlarla çalışan bir bilim insanı bulmalıydım ki, nelerin yapıldığını net olarak görebilelim. Texas Tech Üniversitesi’nde Makina Mühendisliği Bölümü’nde doktorası çalışmalar yapmakla kalmayıp, aynı üniversitenin Biyoloji Bölümü’nde doktora yandalı yapan Çağrı Mert Bakırcı ile robotlarla ilgili yapılan çalışmaları ve geleceği konuştum. “Nörolojik hastalıkları olan yaşlı bireylerin bakımları çok zor ve masraflı olabildiği için, insanlar yerine robotların bu alanda kullanılması yolunda önemli çalışmalar var” diyen Bakırcı, çok farklı bilgiler verdi.  Robotlarla ilgili çalışmalarda günümüzdeki durum nedir? Robotik alanı, mühendisliğin en heyecan verici, en iyi çalışılmış ve halen çalışılmakta olan ...