ESRA ÖZ İLE SAĞLIK GÜNDEMİ

Robotlar gün geçtikçe hayatımızda yer ediniyorlar. Sağlık sektöründe de çok farklı alanlarda robotlara iş düşüyor ve avantajlarıyla birlikte 30 yılı aşkın bir süredir medyada yer alıyor. Geçmişten günümüze kısa bir tur yapmaya hazırsanız başlayalım. İlk robotlardan biri, 1985 yılında PUMA 560 cerrahi robot kolun nöroşirürjik biyopside kullanıldı. O zamandan bu yana, tıp robotları, cerrahi robotlar, teletıp hayatımızı değiştiriyor. Sağlık sektöründeki masrafların yüksek olması, zamandan ve bütçeden kısıtlama yapılması gerektiğini gösteriyor. Japonya ve Amerika’da hemşire ihtiyacı çok fazla ve diplomalı hemşire olmadığı için yeterli bakımı robot hemşireler karşılamaya başlayacak. Japon Sağlık, Çalışma ve Güvenlik Bakanlığı’nın Temmuz 2015 tarihli bir tahmini, nüfusun yaşlanmasının gelecek 10 yıl zarfında hızlanmasıyla Japonya’nın hemşirelik alanında büyük bir açıkla karşılaşacağını gösteriyor. 2025 yılı itibariyle ulus 2,53 milyon hemşireye ihtiyaç duyacak. Bu hedefi k...

Sağlık sektörü son dönemlerde farklı branşların gözünü sanal gerçeklik (VR) ve artırılmış gerçeklikle (AR) ilgili yeniliklere yönettiler. Özellikle tıp alanında son dönemde kullanılmaya başlanan teknolojiler, doktorların ve tıp öğrencilerinin işlerini oldukça kolaylaştırıyor. Goldman Sachs’ın raporuna göre 2025 yılına gelindiğinde sağlık alanında kullanılan sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik pazarı 5,1 milyar doları bulacak.   Ameliyat simülasyonları tıp öğrencilerinin; kadavra, hayvan ya da bir hasta olmadan ameliyat deneyimi edinmelerine yardımcı oluyor. Kanadalı yazılım firması Conquer Mobile, tıp eğitiminde kullanılmak üzere bir sanal gerçeklik uygulaması geliştirdi. Bu teknoloji kullanılarak cerrahlar sanal bir hasta üzerinde pratik yaparak gerçekçi reaksiyonlar alabiliyor.   Anatomide Sanal Gerçeklik Uygulamaları Ülkemizde de anatomi eğitimlerinde bu teknolojiler kullanılıyor. TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Selçuk...

Kaybettiğimiz insanların tüm kayıtlarının yüklendiği robotların hayatımızda ne kadar yer doldurabileceğine dair Black Mirror (Kara Ayna) dizisinin Be Right Back (Hemen Geliyorum) bölümünde çok farklı şekilde robotlar ele alınıyor. “Hemen döneceğim,” diyerek şehre giden Ash, bir trafik kazasında hayatını kaybeder. Sevgilisi Ash’ın ani ölümünü kabullenemez.  Martha ’nın arkadaşı henüz deneme safhasında olan temsili bir programdan bahseder. Ölen insanların her türlü anıyı, bilgiyi sanal bir ortama aktarıp, yapay bir insan oluştururlar. Yazışmaların yetmediği Martha, bu kez eşinin aynısı olan robot satın alır. Bir süre robot ile yaşayan Martha, gerçek hayattan koptuğunu fark eder. Yani insansı robotların hayatımızı nasıl etkilediğini konu alan dizi, gerçek insandan ayrılmasının ileride zor olacağını gösteriyor. İnsansı robotların tasarımı çok farklı amaçlar için tasarlanıyor. Suudi Arabistan tarafından vatandaşlık verilen insansı robot Sophia’nın, üretilme amacı, parktak...

Japonya merkezli Nagoya Üniversite Hastanesi'nde medikal işler için Toyota tarafından geliştirilen robotları kullanmaya hazırlanıyor. Kullanılmaya başlanacak olan dört robot gece vardiyasında çalışacak. Şubat ayında işe başlayacak olan robotlar, bir yıl boyunca ilaçların getirilip götürülmesi ve testlerin katlar arasında taşınması işinde kullanılacak. Hastane görevlileri ise tablet kullanarak robotları çağırabilecek ve medikal taşıma işlemleri için robotları görevlendirebilecek. Eğer denemelerde başarı elde edilirse hastane daha çok robot istihdam etmeyi tercih edebilir. Terleyen Robot Ürettiler Tokyo Üniversitesi JSK Laboratuvarı‘nda çalışanaraştırmacılar 1,7 metre uzunluğunda ve 56 kilogram ağırlığındaki insansı robot Kengero’ya bir soğutma sistemi eklemenin yollarını arıyordu. Araştırmacılar, Kengero’nun motorlarının etrafından su sızmasını sağlayarak suyun buharlaşmasına imkan sağladı. Yani, Kengero’yu ‘terlettiler’ .  Başını bir taraftan öteki...

Teknoloji geliştikçe yeni bir devrin başlangıcı oluyor. Endüstri 4.0 nesnelerin interneti ya da siber-fiziksel sistemlerolarak tanımlanıyor. Devrimleri şu şekilde sıralayabiliriz: •             ENDÜSTRİ 1.0 : Su ve Buhar Enerjili Mekanik Üretim Tesisleri •             ENDÜSTRİ 2.0 : İş Bölümüne Dayalı Elektrik Enerjili Kitlesel Üretim •             ENDÜSTRİ 3.0  : İmalatın Otomasyonunu İleriye Taşımayı Başaran Elektronik ve Bilgi Teknolojileri •             ENDÜSTRİ 4.0 : Siber Sistemlere Dayalı Üretim Medya da bu değişimden etkileniyor ve toplumda robot gazetecilerin haber yapması şaşkınlıkla karşılanıyor.  Robot gazetecilerin neler yaptığına bir bakalım. Google DeepMind şirketi, Google’ın yapay zekâ ile ilgili ...

Televizyonun babası olarak anılan İskoç mucit John Logie Baird, 1926 yılında televizyonu icat ederek, hayatımıza görsel medyanın yer almasını sağladı. Türkiye’de ilk televizyon yayını, 1952 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi stüdyolarından yapılır. Bu yayın sırasında ülkemizde sadece 10 evde televizyon vardır. TRT'nin yayın hayatına başladığı 1968'de televizyon haberlerini sunan ilk kişi Zafer Cilasun olur.  Türkiye’nin ilk özel kanalı ise, 1990 yılında hayatımıza girer. Televizyon İzlemede Dünya Rekoru Bizde Medya takip kuruluşu Ajans Press tarafından, televizyon izleme alışkanlıklarıyla ilgili yapılan araştırma sonuçlarına göre; Türkiye, dünya genelinde günlük televizyon izleme oranlarında 330 dakika ile dünya rekoru kırdı. Televizyonlar artık dijital dünyanın içine taşınmaya başladı. Dizileri, filmleri, haberleri yeni medyadan takip ediyor ve geri bildirimde bulunabiliyoruz. Youtube, videoları çekmek bir iş alanı olurken, yakında Facebook TV ile bu girişiml...

Medyada, “bilim insanları tarafından yapılan araştırmalara göre” şeklinde gördüğünüz haber kalıplarına daha farklı bir gözle bakmak ister misiniz? Bilimsel araştırmaların yer aldığı haberlere güveniyor musunuz? Aslında nitelikli gazetecilerin yaptığı bilimsel haberler ufkumuzu açıp, geleceğe dair bakış açımızı geliştirir. Yani doğru ellerde yapılmış haberler insanları her anlamda geliştirirken, hatalı içeriklerle hazırlanmış boş haberler hem zaman kaybıdır hem de toplumu cahilleştirir.  “Bu bilimsel çalışmalarda da ne dendiği belli olmuyor” düşüncesi içinde olan bazı gazetecilerin de olduğunu bilmenizi isterim. Oysa bu medya mensuplarının bile bilmediği bir nokta var, “bilimsel çalışmaların niteliklerini sorgulamak.”  Bilim ve sağlık haberciliğinde uzmanlaşma desteklenmediği için, maalesef bilim dünyasının incelikleri bilinmiyor. Durum böyle olunca da, gazeteciler bilim insanlarının söylediklerini teyit etmeden habere çevirebiliyorlar. Değişen koşullar, zamanla yarışan ...