ESRA ÖZ İLE SAĞLIK GÜNDEMİ

  Esra Öz ile Bilim Sohbetleri Bilim severlerin buluşma adresi ✨ Bilimi üretenlerden öğrenmeye devam ediyoruz ✨ Merhabalar ben Esra Öz 15 yıldır bilim sağlık ve teknoloji haberciliği yapıyorum. İki yılı aşkın süredir YouTube kanalımdan dünyanın farklı ülkelerinden bilim insanları ve uzmanlarla yaptıkları çalışmaları konuşuyoruz. Etik, objektif, kanıta dayalı ve güvenilir bir şekilde bu araştırmaları sizlere sade ve eğlenceli bir şekilde aktarmaya çalışıyorum. Bilim dünyasında büyük ses getiren bu çalışmaları yapanlardan öğrenerek sizlere farklı vizyonlar kazandırmayı hedefliyorum. Bilim sağlık ve teknolojiye dair ilginiz varsa, yenilikleri öğrenmek ve  dünyadaki gelişmelerden haberdar olmak istiyorsanız YouTube kanalıma beklerim. Her hafta birbirinden farklı konu ve konuklarla yeni gelişmelerle karşınızda olmaya devam edeceğim https://www.youtube.com/c/FEsraOz  Hello there, science lovers  I'm Esra Oz, and I've been a health, science, and technology journalist for th...

Geçtiğimiz günlerde, “ Bilim insanları kuantum bilgisayarıyla yapılan deneyde 'zamanı geriye aldı '” başlıklı haberle birlikte herkesin hayali olan bir konu konuşulmaya başladı. Bilimsel ve akademik bir dergi olan ' Scientific Reports' ta yayımlanan araştırmanın makalesi kaynak gösterildi. Bilim haberciliğinde ilerleme var, artık insanlar makaleleri kaynak gösteriyor ne güzel diye düşünerek sevinmeye başlamıştım ki, mutluluğum kısa sürdü. Tüm dünyada manşetler i nanılmaz şekilde atıldı. Peki aslında durum neydi? Gerçekte olan ise, bilim insanları zamanı geriye almadılar,  kuantum bilgisayarla zamanın tersine çevrilmesini simüle etmişlerdi! Geleceğe Dönüş filminden hatırlarız, herkesin böyle bir hayali vardır.  Ancak gerçek öyle olmuyor. Bu tür başlıklar insanların bilime olan bakışına zarar veriyor. Sansasyonel süsleme ile gerçek arasındaki uçurum arttıkça, bilim, sağlık ve teknoloji haberlerindeki bilgi kirliliği de artıyor. Lütfen okuduklar...

Akademik dünyada bilimsel çalışmalar yaptığınız sürece yükselebilirsiniz. Bu yükselme sırasında etik ve ahlaklı bir yol izleyerek, özgün ve nitelikli çalışmalara imza atanların yanında intihal yapanlarla da karşılaşmak mümkün.  İntihal ile sadece akademide değil, her alanda karşılaşılıyor. Bir kişinin üzerinde çalışıp, emek verdiği ve özgün şekilde ortaya koyduğu araştırmayı, çalmaya intihal diyoruz. Herkes hayatında emek hırsızlarıyla karşılaşabilir. Bu intihaller küçük ya da büyük çaplı olabilir.  Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Politikaları Araştırma ve Uygulama Merkezi (BEPAM), 2007-2016 yılları arasında yazılmış 470’i yüksek lisans ve 130’u doktora tezi olmak üzere toplam 600 tezi inceleyerek,  " Türkiye’de Akademik Yazı: İntihal ve Özgünlük " başlığıyla yayınladı. A raştırma sonucuna göre; yüksek lisans ve doktora tezlerinin yüzde 34’ünde  ‘ağır intihal’  yapıldığını ortaya koydu. Benzerlik indeksinde   dünya ortalaması yüzde 15 ike...

Her Şeyin Teorisi (The Theory of Everything), fizikçi Stephen Hawking'in hayatı işleniyor.  🌀Gözyaşlarınızı tutamayacağınız bir film. İzlerken sürekli ağladım, süper bir film süper! 🌀Dahi bir bilim insanının hayatının perde arkası konu alınıyor.  🌀Eşinin aşkıyla ve desteğiyle neler yapılacağını izliyorsunuz.  🌀Tüm zorluklara rağmen yaşamının sonuna kadar çalıştı. 🌀ALS hastalığı teşhisi konduğunda 2 yıl biçilen ömrü geçtiğimiz günlerde 76 yaşında son buldu. Konuşma yeteneğini kaybettikten sonra kitap yazdı. Stephen Hawking, kadar eşinin yaptıkları da takdire şayan.

⚗️Bilim dünyasında gezmek ister misiniz? Curie çiftinin yanında Einstein da var.  ⚗️Marie Curie, eşi öldüğünde tek başına erkeklerin egemen olduğu bilim camiasında çok çalışarak neler başarmış. ⚗️Soğuk demişler, ruhsuz demişler, işkolik demişler! Hiçbirine kulak asmamış. Sadece çalışmış.  ⚗️Özel hayatıyla ilgili çalkantılı durum dışında kadın olmasının zorlukları da filmde işlenen konulardan. 🔬İkinci Nobel ödülünü almadan önceki konuşmasında;  İnsanları tanımak için daha az, düşüncelerini bilmek için ise daha meraklı olmalıyız. Bilginin reddi ve yaratıcı düşünme korkusu kayıp toplumlara yol açar. İnsan hayatta hiçbir şeyden korkmamalıdır ancak anlamak için gayret göstermelidir. Meraklı bir zihnimiz olmadan kim olurduk? Ben, bilimi güzelliğin bir ifadesi olarak gören kişilerden biriyim. Hayatımı evrenin gizemini keşfetmeye adayabildiğim için mutluyum.  ⚗️Radyumun bulunuşunun 25. yılında yaptığı konuşmada; "Daha fazlasını yapamasak da,...

Edison denince akla ilk Ampul gelir.  Thomas Alva Edison 11 Şubat 1847 de Amerika Birleşik Devletleri’nde Ohio’nun Milan kentinde doğdu. Yedi kardeşten, en küçüğüydü. İlkokula başlayan Edison, disleksi hastası olduğu için algı sorunları yaşıyordu bu yüzden okul yönetimi okuldan uzaklaştırma kararı aldı. Kanada’da öğretmenlik yapmış olan annesi Edison’un eğitimine evde devam etti. Edison 10 yaşına geldiğinde fizik ve kimya kitaplarını okuyordu. Bu dönemde evinin bodrum katında küçük bir kimya laboratuvar kuran Edison, özelliklede volta kaplarından elektrik akımı elde etme üzerinde araştırmalar yapıyordu. Bu çalışmaları sırasında Edison, mors alfabesini öğrendi ve kendisi bir telgraf yaptı. O günlerde ağır bir ateşli hastalık geçirdi ve bu hastalık duyma yeteneğinin kısmi kaybına, zor işitmesine neden oldu. 12 yaşına geldiğinde trende gazete satmaya başladı. Trene yerleştirdiği bir tür baskı makinesi ile vagonda haftalık gazete çıkarıyor ve yine trende satıyordu. Lab...

İş hayatından kiminle konuşsam, yoluna taş koymaya çalışanlar olduğundan dert yanıyor. Entrika üreten bu güruh, medyada gördüklerini gerçek hayatlarında uygulayıp iş yaptırmadığı gibi her şeyin engellenmesi için uğraşıyor. İş dünyasındaki bu parazitler, akademik camiada da var. Akademisyenliği, memurluk olarak görenler yüzünden de üniversiteler gelişemiyor.  Kaliteli ve nitelikli eğitim veren üniversiteler olsun İnsanların üretmemesinin nedenlerinden biri de medyada yer alan haber kaynaklarının niteliksiz olmasından. Reyting uğruna herkesi ekrana çıkartır ya da haber yaparsanız, insanların aklı da üretmeye değil, entrika yapmak için çalışmaya başlar. Çünkü, insanları buna yönlendirirsiniz.  Eğitimini aldığı alanda konuşmak şöyle dursun, uzaydan sağlığa her konuda konuşan sözüm ona  konuklar, bilmedikleri konunun uzmanı gibi konuşup dururlar. Bu kişiler, "diplomayı çöpe atın" der. Oysa, "Nitelikli eğitim veren üniversiteler ve üreten akademisyenler olsun...

Yaz aylarının vazgeçilmez konusu diyettir, zayıflamadır. İnsanlar tatile gitmeden zayıflayıp, tatil dönüşü aldıkları kiloları vermek için yine panik halde diyete sarılır. Arkadaşlar seslenir, "Kilo değildir o, ödemdir ödem detoks yaparsan geçer."  Detoks tarifleri verilir, kendi uydurduğu ya da gazeteden okuduğu diyeti uygulayanlar en büyük akıl hocası olur. Diyetisyene ne gerek var, gidip gelip kendi bedenindeki değişimi öğreneceksin. Nasıl bakmışsın kendine, nasıl özen göstermişsin kim uğraşacak. Kendine o kadar değer veren olsa, ona buna akıl sormaz. Hatta endokrinoloji uzmanlarına kontrole gittikten sonra diyetisyene gitmek gerekir. Bunları kim yapacak! Bugün haberleri ve köşe yazılarını okurken, bir yazı dikkatimi çekti. Biz millet olarak başlıktan haberin içeriğine karar verip, ona göre yorum yaparız. Yapmamız gereken ise, haberin detaylarını okumaktır. Çünkü, başlıklar tıklanması için atılır, yani okumaya teşvik için yapılır. Gazeteciler, haberlerini okutm...

Matematiğin Nobel’i kabul edilen Fields Ödülü’nü alan ilk kadın matematikçi Maryam Mirzakhani, hayatını kaybetti. 40 yaşında meme kanseri nedeniyle hayatını kaybeden Meryem Mirzakhani'nin hastalık kemiklerine kadar yayıldığı belirtildi. (*) Hiperbolik geometri, ergodik teori, simplektik geometri ve Teichmüller teorisi üzerinde çalışan Mirzakhani, çalışmalarında özellikle "Riemann yüzeyi" olarak adlandırılan şekilleri temel alıyordu. (*) Matematiğin erkeklere özgü bir alan olduğu kanısını değiştiren Meryem Mirzakhani, sınırları aşarak imkansızlıklar içerisinde başarılara imza atmış.   Meryem Mirzakhani'nin hayatı matematik alanında birçok başarıya imza atıp, 32 yaşında hayatını kaybeden başka bir matematikçiyi aklıma getirdi.  Sonsuzluk Teorisi (The Man Who Knew Infinity ) isimli filmde hayatı konu alınan Srinivasa Aiyangar Ramanujan’un matematik alanında ispat edilmemiş birçok formülün altına imza atar. Aynı Mirzakhani gibi genç yaşında yakalan...

ABD’nin en saygın eğitim kurumlarından Chicago’daki Northwestern Üniversitesi Les Turner ALS Araştırma Laboratuvarı’nın kurucu başkanı olan Dr. Hande Özdinler, dünyada ilk defa beyindeki motor nöronları (sinir hücrelerini) ‘Floresan Yöntemiyle’ izole ederek görmeyi sağlayan çalışmayı gerçekleştirdi. Bu, Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) ve diğer tüm sinir hücre hastalıkları için önemli bir buluş olarak kabul edildi. Bu çalışma ile hücrelerin hücresel, genetik ve mekanizmasal ölüm nedenleri büyük bir titizlik ve doğruluk payıyla incelenebilecek ve hastalıklarda neden bu hücrelerin öldüğü bulunacak. Buluş Nature Neuroscience’da, Journal of Neuroscience ve Cerebral Cortex dergilerinde yayınlandı ve Amerikan Ulusal Sağlık Enstitüsü (NIH) tarafından 2,5 milyon dolarlık rekor destekle ödüllendirildi. Hareketimizi sağlayan beyindeki ve omurilikteki sinir hücrelerini öldürerek felce neden olan ALS hastalığında, beyindeki diğer hücreler benzer oranda zarar görmediği için, hastanın haf...

File photo shows an insect-sized spy drone İzlerken öğreten, öğretirken de düşündüren dizi Elemantry’nin bir bölümünde sinek robotlar uçup görüntüleri kaydediyordu.  Önce inanamadım, sonra araştırdığımda Harvard Üniversitesi'nden Dr Kevin Ma ve doktora öğrencisi Pakpong Chirarattananon’un bulunduğu araştırma ekibi, dünyanın en küçük uçan robotunu ortaya çıkardıklarını belirtiyor. Bir sinek boyutunda ve böceklerin çevik manevralarını taklit edebilen bu robot ile ilgili araştırma, Bilim dergisi Science'da yayımlandı. Araştırmaya göre, bu tür robotların gelecekte arama kurtarma çalışmalarında kullanılabileceğini belirtiyor. Karbon elyaftan üretilen ve bir gramdan çok daha hafif olan bu uçan robotun kanatları güçlü elektronik kaslarla hareket ettiriliyor.  Nano teknolojik ile üretilen sinek robotlar, Gerçek sinek gibi saniyede 120 kez çırpabiliyor ve giremeyecekleri bir yer yok gibi. Kullanım alanları içerisinde arama kurtarma çalışmalarında, enkazlarda ya...

3-4 Eylül 2016 tarihlerinde Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kongre Merkezinde 2. STEM & Makers Festivali gerçekleştirilecek. Bu festival sayesinde bilimin ve teknolojinin eğlenceli yönünü göstererek 7’den 77’ye herkesin eğlenerek öğrenmesini, bilim ve teknolojiye olan ilgisini arttırmasını hedefleyen üç bileşenli bir etkinlik yapılacak.   İnsanların ilk elden deneyim yaşamasına olanak sağlayabilecekleri bilimsel çalışmaların ve buluşların, keyifli ve anlaşılır bir şekilde ele alınacağı etkinlik hakkında Doç. Dr. Gültekin Çakmakçı, Yrd. Doç. Dr. Bahadır Yıldız ve Arş. Gör. Gökhan Kaya ile konuştuk.  STEM & Makers Fest/Expo nedir? STEM, fen (science), teknoloji (technology), mühendislik (engineering) ve matematik (mathematics) kelimelerinin İngilizce karşılıklarının baş harflerinden oluşuyor. Maker ise düşünen, tasarlayan, tasarımlarını gerçekleştiren, üreten ve bunları paylaşan bireydir. Bu bileşenlerin ilki “STEM & Makers Fest” 7’den 77’ye herkesin ...

Son günlerde futbola harcanan rakamlar konuşuluyor.  Bu rakamları duydukça aklımdan sürekli şu soru geçiyor; “Futbola harcanan para, bilime harcansa neler olur?” Sürekli maçlara endeksli hayatlar yaşanıyor.  İnsanların yorumlarına bakıyorum da futbola harcanan parayı hiç umursamıyorlar. Bu bonkörlüğü gördükçe içim sızlıyor. Telaffuz edilen rakamları düşününce, bilim insanlarının araştırma yapmak için sürekli proje yazmaları, bütçe bulmak için kapı kapı dolaşmaları gözümün önünde canlanıyor.  Ülkemizde bilimsel çalışma yapılması için inanılmaz zorluklarla karşılaşan bilim insanlarına bu bütçeler ayrılsa, “Şimdi neler yapılırdı?” merak ediyorum.  Üniversiteler Arası Transfer Üniversitelerde yeni bir sistem geliştirilmeli. Belli kriterlere göre bilimsel araştırma yapan bilim insanları hem daha iyi imkanlara sahip olup hem de daha iyi üniversitelere transfer olabilme. Böylece sadece akademisyen mantığındakiler, araştırma yapmaya çalışanların yolunu tıkay...

Bilimsel yayınları keyifle takip eden belli bir kesim var. Bilimsel içerikli dergileri, kitapları okuyup, bilim insanlarını konu alan filmleri ve çizgi filmleri merakla izleyenler bu alanın ne kadar eğlenceli olduğunun farkında. Peki, siz farkında mısınız?  Bilimi seven ve bu alana gönül vermiş, üreten bilim insanlarını daha yakından tanımak, bakış açınızı geliştirecek. Hayatın aslında ne kadar muhteşem olduğunu anlayacak ve yaşama sevinciniz artacak. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Gültekin Çakmakçı ile bilim iletişimi hakkında keyifli bir söyleşi yaptık.  Bilim iletişimi nedir?  Bilim iletişimi, bilimsel araştırma yapanlar ile toplumun farklı kesimlerindeki kişiler arasında bağlar kurarak bilimi halka açıklamak, göstermek veya tecrübe etmesini sağlamak.  Bilim iletişimi ayrıca hükümet bilim politikalarının geliştirilmesi, halk ve bilim insanları arasındaki ilişkiyi anlamak, araştırmak ve geliştirmeyi de içerir. Sadece...